Жаңа ғасырдағы жас ақындардың арасында аты жиі аталатыны – Ақберен Елгезек. Өзгеше өлеңдерімен танылып, жас та болса әдебиетке жаңалық әкелген Ақберен жайлы бүгінде жылы әңгіме көп. Ғаламның болмаса да, ғаламтордың ақынына арналған Ақберен ақынға жақында екінің бірінің қолы жете бермейтін «Дарын» сыйлығы тапсырылды. Біз осы орайда жас қаламгерлерге бірнеше сауалдар қойып, аз-маз әңгіме өрбіттік.

– Сізді осы уақытқа шейін ақын ретінде ғана танып келгенбіз. Бірақ былтыр «Ақ желкен» журналында жарияланған «Болмаған балалық шақ» әңгімеңіз арқылы прозалық қабілетіңізді де байқатып қалдыңыз. Әдеби ортада жақсы қабылданған бұл әңгімеңіз – тұп-тура өміріңіз екен. Алдымен өзіңіз жайында айтыңызшы, қайда туылдыңыз, қайда өсіп-өндіңіз?

– Алматы қаласында дүниеге келгем. Әкем арман қуып, 1975 жылы КазГУ-дің журналистика факультетіне түскен. Сол бойы ару қалада қалып қойған. Соның арқасында бізге өмірге келетін нүкте ретінде сұлу Алматы шаһары бұйырды. Ал негізі, бабаларымның тамыры тартылған атамекенім – Семей  өңірінің Шұбартау ауданы. Мен осы  ауданының Мәдениет  ауылда ер жеттім.

– Аталмыш хикаятан түйгенім, сіз бала күніңізде кітапқа өте құмар болған екенсіз. Бала Ақбереннің ең сүйікті кітабы қандай еді?

– Хикаятта айтып кеткенімдей, бала кезімде ауыл кітапханасындағы барлық кітапты оқып шықтым. Оның ішінде қазақ және әлем әдебиетінің жауһарлары, керек десеңіз Маркс пен Лениннің барлық шығармаларын оқыдым. Ауылда кітапхана болғанмен, ол менің рухани сұраныстарымды толық қанағаттандыра алмады. Сондықтан, қолыма түскен дүниенің барлығын оқуға құмар болатынмын. Көбінесе, орыс тіліндегі кітаптарды оқитынмын. Себебі, түбі қалаға баратынымды ішім сезетін. Оның үстіне атамның қолына келгелі қазақ мектебіне  бардым. Орыс тілін ұмытпау үшін де оқуым керек екенін түсінгендігімнен де болар.

– Ал сүйіп оқыған шығармаңыз ше?

– Бердібек Соқпақбаевтің барлық шығармаларын сүйіп оқыдым. Оның ішінде «Балалық шаққа саяхат», «Менің атым Қожа» ерекше ұнайтын. Себебі, ол шығармаларда өзімнің сол кездегі бала көңілім мен жағдайларыма ұқсас ситуациялар суреттелген. Ал поэзиядан Мұқағали Мақатаев, Төлеген Айбергенов, Тұманбай Молдағалиев пен Қадыр Мырза Әли ағаларымыздың кітаптары  қолымнан түспейтін.

– Ең алғашқы жазған өлеңіңіз не жайында еді. Жадыңызда жатталды ма?

– Алғашқы  өлеңді орыс мектебінде оқып жүргенде орысша жазғанмын. Қазақ тіліндегі алғашқы өлеңім «Қызыл кілем» деп аталатын. Әкем қайтыс болғанда, мәйітін сол кілемге орап шығарған дегенді естігенде, көңілім босап, жылап отырып жазғап. Бірақ сол өлең есімде де, қағазда да сақталмапты.

– Бала кезіңізде жан сырын  жұртқа  жариялай  бермейтін бала болған екенсіз. Бүгінде орда бұзар отызға келдіңіз. Қазір қандайсыз?

– Қазір де сондаймын. Әлі де қиялимын. Әлі де бұзықтанғым келіп тұрады. Еркелегім келеді біреуге. Алайда, жан сырымды ешкімге аша алмаймын. Шынымды айтсам, адамдардан қорқамын. Түсінбейтін сияқты боп көрінеді де тұрады. Мүмкін бұл бала кезден қалған көңіл-күй шығар. Дегенмен, ер жеттік, мінезіміз де өзгерді. Қазір кішкене өжеттілеумін десем де болады. Өмір – ұлы ұстаз ғой. Әлі де өзгеретін шығармыз…

– Өмірде қандайсыз, өлеңде ше?

– Өмірде қаталмын, өлеңде нәзікпін.

– Өлең ақынды қаншалықты асырай алады?

– Асыра алмайды. Өлең ақынды асырауға міндетті емес. Поэзия кәсіп емес, ол – өмір сүру формасы.

– Сізді жұрт атаққұмар дейді, рас па?

– Жұртқа солай көрінетін шығар… Атаққұмарлық  – ақынды  өлтіретін жаман қасиет. Ал мен жанбай жатып сөнгім келмейді. Жүрегімді ұстап, поэзияға адалмын деп айта аламын. Қалған сөзде шаруам жоқ. Бүгін жұрт былай дейді, ертең былай дейді. Ал мен қандаймын, сондай болып қаламын…

– Ақберен аға, соңғы кезде өлеңдеріңізді тек блогтан ғана оқитын болып жүрміз. Өлеңді блогқа жазу арқылы да оқырман табуға бола ма, әлде бұл бір жарнаманың түрі ме?

– Жаңа өлеңді менен агенттегі оқырмандарым сұрайды. Олардың әрқайсысына  жіберіп отыратын уақытым жоқ. Сондықтан микроблогқа тастай саламын. Сосын жазылған дүниені жұртпен бөліспессең, не үшін жазасың?  Мүмкін дәл сол уақытта бір адамға сенің өлеңдеріндегі сөздер мен сезімдер аса қажет боп отырған шығар. Маған жарнаманың қажеті жоқ. Өлеңім біреуге ұнамаса мен оны мың жерден жарнамаласам да оқымайтын еді ғой…

– Жеке сайтыңыз бар. Сайттың ақын үшін пайдасы қанша?

– Кітаптарымды іздеп, өлеңімді ақшаға сатып алмай, тегін оқысын деп қойдым. Жарнама деп ойласаңыз өзіңіз біліңіз.

– Оқырмандардан хат алып көрдіңіз бе?

– Сайтыма жазып тұрады…

– Әңгімеңізге рахмет!

Ботагөз АБАШЕВА
«Ақжелкен» журналы,
мамыр, 2011 жыл